Rất nhiều người nghĩ giảm cân chỉ đơn thuần là ăn ít đi và vận động thật mạnh cho đổ mồ hôi. Thực tế, cân nặng là kết quả của cả một hệ thống bên trong: gan, tuyến giáp, độ acid của cơ thể, hệ thần kinh và cả đường ruột. Yoga tác động đồng thời lên những mắt xích này, nên hiệu quả thường bền vững hơn nhiều so với việc chỉ tập trung đốt calo. Dưới đây là 8 cơ chế giải thích vì sao yoga lại hỗ trợ giảm cân tốt đến vậy.
Nhiều tư thế yoga kích thích sâu vào các cơ quan nội tạng, hỗ trợ trao đổi chất.
1. Kích thích gan hoạt động tích cực
Gan là hệ thống làm sạch và khử độc mạnh mẽ bậc nhất của cơ thể. Nó thanh lọc máu, chuyển hóa cả chất béo có lợi lẫn có hại, đồng thời tích trữ glucose và tạo ra coenzyme Q10 — nguồn năng lượng cho cơ hoạt động. Một lá gan khỏe sẽ xử lý tốt chất béo xấu và giữ lại chất béo tốt để nuôi dưỡng cơ thể. Khi bạn thực hiện các tư thế yoga, bạn đang tác động sâu và kích thích gan làm việc hiệu quả hơn.
2. Đánh thức tuyến giáp
Tuyến giáp tiết ra hormone điều hòa quá trình trao đổi chất. Việc cơ thể đốt cháy được nhiều hay ít mỡ phụ thuộc rất lớn vào việc tuyến giáp có được kích hoạt đầy đủ hay không. Không ít trường hợp tăng cân bắt nguồn chính từ việc tuyến giáp giảm hoạt động.
3. Cân bằng lại độ pH của cơ thể
Khi cơ thể ở tình trạng acid cao (pH thấp), nó tự bảo vệ bằng cách tích trữ chất béo để dùng như một lớp đệm. Điều này rất nguy hiểm, vì mỡ nội tạng tích lũy trong tĩnh mạch và động mạch sẽ làm hẹp lòng mạch, dần gây tắc nghẽn. Tim buộc phải làm việc quá sức để duy trì tuần hoàn, lâu ngày dẫn đến kiệt sức và xơ cứng động mạch. Mức pH lý tưởng vào khoảng 7.35, trong khi phần lớn người gặp vấn đề cân nặng đều đang ở tình trạng acid cao. Yoga giúp đưa cơ thể trở lại cân bằng.
4. Làm dịu hệ thần kinh đang căng thẳng
Nhiều người thừa cân thường xuyên bị stress. Họ ngồi cả ngày dưới ánh đèn neon, hít thở không khí điều hòa thay vì không khí giàu oxy, dán mắt vào màn hình hàng giờ và luôn cuống cuồng với deadline. Khi hệ thần kinh căng thẳng, một loạt phản ứng dây chuyền tiêu cực sẽ lan ra toàn cơ thể. Yoga mang lại cho hệ thần kinh sự yên tĩnh và thư giãn mà nó đang rất cần.
5. Tự tạo nhiệt từ bên trong — không cần phòng nóng
Nhiều người tin rằng Hot Yoga (yoga nóng) là cách tốt nhất để giảm cân, nhưng điều này khác xa sự thật. Các yogi cổ xưa không hề đốt nóng hang động của mình trên dãy Himalaya lên 40 độ mà vẫn tập được mỗi sáng. Họ làm ấm cơ thể bằng cách tạo nhiệt từ bên trong nhờ kéo căng các dây thần kinh. Chẳng hạn, khi đưa cằm về phía ngực trong tư thế gập người phía trước, bạn kéo dài các dây thần kinh đùi và cột sống. Nhiệt sinh ra từ bên trong này sẽ đốt cháy và làm sạch cả mỡ sâu lẫn mỡ dưới da.
6. Vận động cơ để đốt mỡ ngay cả khi nghỉ
Bất kỳ tư thế yoga nào đòi hỏi bạn co cơ hoặc giãn cơ mạnh đều hỗ trợ giảm cân, vì cơ là mô hoạt động và dùng chất béo làm nhiên liệu. Khi bạn có hệ cơ khỏe, chúng sẽ tiếp tục tiêu thụ mỡ dự trữ ngay cả lúc bạn nghỉ ngơi. Các tư thế thăng bằng tay đặc biệt hiệu quả, bởi chúng kích thích không chỉ cơ tay, vai mà cả cơ bụng và chân.
Các tư thế đòi hỏi vận động và giữ thăng bằng giúp cơ đốt mỡ hiệu quả.
7. Điều hòa nhịp tim thông minh hơn chạy bộ
Nhiều người tin rằng cứ chạy cho tim đập nhanh là sẽ giảm cân. Các nghiên cứu cho thấy đây là quan niệm sai lầm: chạy bộ liên tục có thể khiến hệ thần kinh vốn đã căng thẳng lại càng kiệt sức, dẫn đến suy tuyến thượng thận. Cách giảm cân tốt hơn là tăng nhịp tim trong thời gian ngắn rồi cho nó trở về bình thường, lặp lại nhịp tăng - giảm này — điều mà yoga làm rất tốt. Bạn có thể thử: đứng trước thảm, thực hiện hai vòng chuỗi Chào mặt trời (Surya Namaskar), rồi đứng thẳng, đặt lòng bàn tay lên tim và nhắm mắt. Lặp lại vài vòng, mỗi lần nhanh hơn một chút. Bạn sẽ thấy tim đập đều đặn, không mệt hay dồn dập như khi chạy.
8. Làm sạch đường ruột
Không ít người tăng cân do thức ăn ứ đọng trong ruột kết, thậm chí trông giống như béo phì. Dân gian có câu "Mọi bệnh tật đều bắt nguồn từ ruột" — và điều đó khá chính xác. Ăn quá nhiều thịt hoặc bị táo bón khiến máu nhiễm độc, dồn lên các cơ quan cao hơn và làm tâm trí rối loạn. Uống đủ nước sạch (hạn chế nước chứa nhiều hóa chất như fluoride hay chlorine để bảo vệ hệ vi khuẩn đường ruột có lợi) là một cách hỗ trợ. Trong yoga cũng có nhiều tư thế và thế khóa giúp làm sạch ruột kết; phần lớn dành cho người tập lâu năm, nhưng vẫn có những động tác đơn giản cho người mới. Nên tập lúc dạ dày trống và dưới sự hướng dẫn của huấn luyện viên giàu kinh nghiệm.
Khi tập đúng và đều đặn, kết hợp cùng thói quen ăn uống lành mạnh, bạn sẽ tìm thấy sự cân bằng trong thân - tâm - trí, và cân nặng sẽ tự điều chỉnh về mức khỏe mạnh một cách tự nhiên.