Trong kho tàng các tư thế yoga đảo ngược, Cái cày (Halasana) được nhắc đến nhiều nhờ khả năng tác động sâu vào hệ nội tiết. Với người bệnh tiểu đường, đây là một trong những tư thế đáng để tìm hiểu và thực hành đúng cách. Cùng DANAVA nhìn lại cơ sở sinh lý và những ghi nhận thực tế xoay quanh tư thế này.
Tư thế Cái cày tác động sâu vào vùng bụng và hệ nội tiết.
Tác dụng sinh lý của tư thế Cái cày
Về mặt thể chất, khi vào tư thế, phần trên của cơ thể vừa bị đảo ngược vừa được gập lại cùng lúc. Nhờ vậy, các cơ bắp, các cơ quan nội tạng và tuyến nội tiết được xoa bóp dưới một áp lực nhất định, trong khi toàn bộ vùng lưng được căng giãn.
Chính tác động này làm tăng hoạt động ở tuyến tụy và tuyến thượng thận. Đây là nơi sản sinh các hormone quan trọng cho quá trình trao đổi chất: insulin, glucagon và cortisol. Insulin cần thiết để tế bào hấp thụ đường trong máu làm dinh dưỡng, nhưng đồng thời cũng thúc đẩy tích trữ chất béo; ngược lại, cortisol và glucagon lại đảm nhận việc phân hủy chất béo.
Nghiên cứu của Tiến sĩ K. N. Udupa
Năm 1975, tại Viện Y khoa ở Benares, Tiến sĩ K. N. Udupa đã nghiên cứu tác động của tư thế Cái cày lên các tuyến nội tiết và quá trình trao đổi chất. Kết quả ghi nhận: tư thế tạo ra sự hao hụt trọng lượng cơ thể đáng kể, giảm chu vi vòng bụng và hạ huyết áp.
Về sinh hóa, các chỉ số cho thấy xu hướng gia tăng huyết tương cortisol (hormone điều hòa trao đổi chất), 17-hydroxycorticosteroid (hormone chuyển hóa) và 17-ketosteroids; trong khi huyết tương catecholamine (liên quan huyết áp và căng thẳng) lại giảm xuống. Từ đó, ông kết luận rằng tư thế Cái cày kích thích hoạt động nội tiết của các tuyến, và chính những thay đổi sinh lý này giúp cơ thể tự điều chỉnh về trọng lượng lý tưởng.
Nghiên cứu cũng cho thấy tác dụng của tư thế không chỉ dừng ở trao đổi chất mà còn giúp kiểm soát việc sản sinh các chất gây căng thẳng cùng những kích thích tố cần thiết cho một cơ thể khỏe mạnh.
Yoga và bệnh tiểu đường
Ở người mắc tiểu đường, tuyến tụy sản xuất quá ít hoặc không sản xuất insulin. Vì tư thế Cái cày làm tăng hoạt động của tuyến tụy, nó có thể là một hỗ trợ đáng kể, đặc biệt với người bệnh tiểu đường giai đoạn đầu.
Tại Trường Thiền và Yoga Scandinavia, đặc biệt là Trung tâm Tu hành Haa ở miền nam Thụy Điển, nhiều năm qua đã ghi nhận không ít trường hợp người bệnh tiểu đường được hưởng lợi từ yoga và thiền định. Một người đàn ông 35 tuổi ở Oslo (Na Uy) sau khi phát hiện bệnh đã kiên trì giữ tư thế Cái cày vài phút mỗi ngày, và dần điều chỉnh được lượng đường trong máu. Ở giai đoạn đầu, ông phải rất cẩn thận để không dùng quá liều insulin; về sau, cơ thể ông bắt đầu tự sản sinh nhiều insulin hơn, nhờ đó ông cần ít thuốc hơn và đôi khi không cần bổ sung insulin.
Dù vậy, với đa số bệnh nhân tiểu đường, chỉ một tư thế là chưa đủ. Người tập thường kết hợp nhiều bài để bổ trợ cho nhau, chẳng hạn: làm sạch ruột (Shankprakshalana), một chuỗi các tư thế yoga, một đến hai bài tập thở, thư giãn và thiền định. Sự phối hợp này mới đem lại tác dụng sâu xa và bền vững nhất.
Lưu ý: Yoga là phương pháp hỗ trợ, không thay thế điều trị y khoa. Người bệnh tiểu đường nên tham khảo ý kiến bác sĩ và tập cùng huấn luyện viên có chuyên môn.