Nghệ thuật thả lỏng và tư thế Xác Chết trong yoga

Trong yoga, nghỉ ngơi và thả lỏng cơ thể là điều cần thiết — phải thực hiện ngay từ đầu, trong suốt và sau khi tập. Ngay cả trong đời sống thường ngày, ta cũng nên tập thả lỏng bất cứ lúc nào để các bắp thịt không phải làm việc quá sức, tránh căng cứng và mệt mỏi. Vậy nghệ thuật thả lỏng ấy diễn ra như thế nào?

Nhiều người tin rằng cứ hết việc, ngồi xuống nhắm mắt là đã nghỉ ngơi. Nhưng kiểu nghỉ đó thường chẳng đem lại kết quả, vì họ ngồi sai tư thế khiến các bắp thịt vẫn căng như lúc đang làm việc. Nghỉ mà cơ thể vẫn gồng thì không thể gọi là nghỉ.

Thả lỏng ngay trong lúc làm việc và đi lại

Dân văn phòng ngồi máy tính nhiều thường bị mỏi vai, thậm chí đau cả xương bả vai. Nguyên nhân là khi viết hoặc đánh máy, các cơ ở vùng này bị co rút liên tục. Chỉ cần nới giãn là bạn sẽ thấy dễ chịu hơn nhiều. Đừng đợi đến lúc nghỉ mới thả lỏng: nếu không điều chỉnh tư thế kịp thời, nó sẽ thành tật và ngày càng đau. Hãy chú ý buông vai xuống ngay trong khi làm việc, đừng để vai gồng lên.

Ngay cả khi đi bộ ta cũng nên nghĩ đến việc nới giãn cơ thể. Nhiều người bước quá ngắn khiến các cơ bị co rút, chân không được thư giãn. Độ dài mỗi bước tùy hình thể từng người, nhưng nguyên tắc chung là bước nhẹ nhàng và đủ dài: gót chạm đất trước, rồi tới gan bàn chân, sau cùng mới đến các ngón chân, kết thúc trên đầu ngón chân với gót nâng lên. Muốn vậy, bạn cần chú tâm vào từng bước để bàn chân hoạt động nhịp nhàng.

Học nghỉ ngơi từ loài vật — và tư thế Xác Chết

Các đạo sĩ yoga xưa đã khám phá nghệ thuật nới giãn cơ thể bằng cách quan sát thói quen của loài vật như chó, mèo. Khi muốn nghỉ, con vật không gò ép mình vào một tư thế cứng nhắc, mà buông theo bản năng tự nhiên. Chính vì gần gũi với thiên nhiên như thế, nhiều tư thế yoga ra đời từ việc mô phỏng loài vật. Trong số các thế thả lỏng, có một tư thế đơn giản mà vô cùng hiệu quả: tư thế Xác Chết — bắt chước xác chết cả về thể chất lẫn tinh thần.

Bạn hít thở thật sâu và chậm, để thân thể buông lỏng. Hai cánh tay choãi ra khoảng 30 độ so với thân, hai chân mở khoảng 45 độ. Điều quan trọng nhất là tâm trí thật thoải mái, không nghĩ đến bất cứ điều gì, chỉ tập trung vào sự phồng lên và xẹp xuống nơi bụng. Sau khi buông hết căng thẳng, hãy quán sát lại từ đầu tới chân xem còn vùng nào chưa được nới giãn; phát hiện chỗ nào còn căng thì tập trung thả lỏng chỗ đó.

Để kiểm tra, bạn có thể nắm chặt bàn tay khoảng 15 giây rồi buông ra tự nhiên; khi mọi bộ phận đều nhẹ nhõm như bàn tay ấy là ổn. Trạng thái thả lỏng sâu khiến cơ thể nặng như thể bạn đang khiêng một người bất tỉnh — đó chính là lúc bạn đã “gần chết”, và cũng là lúc bạn thật sự nghỉ ngơi.

Buông cả những vọng tưởng

Hãy bình thản và kiên nhẫn đưa từng bộ phận về trạng thái nghỉ. Đôi khi đang nằm, bạn bỗng nghĩ tới một chuyện không vui và lông mày tự nhiên nhíu lại. Đừng đuổi theo dòng suy nghĩ đó; hãy tự nhủ “à, chỉ là vọng tưởng thôi, mình đang nghỉ ngơi mà” rồi từ từ thư giãn vùng lông mày. Khi buông được toàn thân, bạn sẽ chìm vào một trạng thái mơ màng, nhẹ nhàng kỳ lạ — không hẳn là ngủ. Xua tan mọi lo âu, để tâm trí thảnh thơi và chỉ tập trung vào hơi thở nơi bụng, bởi chính những lo âu ấy mới là nguyên nhân làm thân tâm suy nhược mỗi ngày.

Đánh thức cơ thể sau khi thư giãn

Sau một thời gian nằm nghỉ, hãy vươn vai như một chú mèo — từ tốn, thong thả, xoay từ phải qua trái hai, ba lần, dồn hết sức lực vào cái vươn người tự nhiên đó. Một cái vươn vai như vậy còn giá trị hơn cả loạt động tác giật cục thông thường.

Tiếp theo, bạn nằm sấp, lần lượt nâng từng chân rồi cả hai chân lên khỏi mặt đất để luyện đùi và bụng dưới. Sau đó thử kéo giãn ngực và bụng: nằm úp, hai gan bàn tay chống xuống đất dưới hai vai, khuỷu tay gấp dọc sườn; vừa ấn tay vừa nâng người lên thong thả cho tới khi hai tay thẳng, uốn cong lưng, giữ vài giây rồi nằm ngửa xuống.

Bất cứ khi nào thấy mệt, bạn đều có thể vươn vai qua hai bên rồi giữ nguyên tư thế mà nới giãn. Cách này giúp các bắp thịt mệt mỏi vì giữ lâu một vị trí được nghỉ, đưa máu tươi về những vùng lười hoạt động. Người tính khí bất thường, hay cáu giận lại càng cần đến sự thư giãn toàn diện — dù với họ điều đó khó thực hiện hơn, nhưng cũng chính họ mới cần nó nhất.

Cần lưu ý rằng nơi khó nới giãn nhất là các bắp thịt ở mắt và cuống họng — “cứng họng” không phải chuyện lạ. Trán và hai thái dương cũng cần chú ý, bởi lo lắng, nóng nảy thường hằn thành nếp nhăn nơi đó. Thư giãn toàn diện sẽ làm những nếp nhăn ấy giảm dần, trả lại cho bạn gương mặt tươi tắn, trẻ trung.

Tập thả lỏng thường xuyên, bạn sẽ thấy lo lắng, phiền muộn tan biến, thân tâm mạnh mẽ trở lại. Đừng đợi về đến nhà, ngả lưng xuống giường mới thư giãn — hãy luyện tập mọi lúc mọi nơi, bởi đó là cách duy trì sức mạnh cả thể chất lẫn tinh thần cho công việc và học tập.

---

Bài viết được DANAVA biên tập lại. Nguồn tham khảo: yogaclubvietnam.com