Savasana: tư thế trông dễ nhất nhưng khó nhất để dạy và thực hành

Tư thế Xác Chết – Savasana thoạt nhìn có vẻ dễ dàng: bạn chỉ cần nằm xuống và thư giãn. Nhưng thực tế, đây lại là một trong những tư thế khó nhất, cả để thực hành lẫn để hướng dẫn. Nhiều bậc thầy yoga vĩ đại như K. Pattabhi Jois và B.K.S. Iyengar đều xem Savasana là tư thế khó nhất trong tất cả các asana. Cái khó của nó nằm ở sự tinh tế: người tập phải học cách hiện diện trọn vẹn trong giây phút hiện tại.

Vài điều cốt lõi về Savasana

Xoay quanh Savasana, ngay cả các tài liệu cũng đôi khi mâu thuẫn nhau. Dưới đây là những ý cốt lõi đáng ghi nhớ:

• Hướng dẫn vừa đủ. Lời dẫn của giáo viên là cần thiết nhưng không nên nói quá nhiều; hãy dành phần lớn thời gian để học viên tự khám phá và trải nghiệm.
• Âm nhạc không bắt buộc. Savasana nguyên thủy ở Ấn Độ không dùng nhạc; âm nhạc chỉ được thêm vào khi tư thế du nhập sang phương Tây để hỗ trợ thư giãn. Nếu có, đừng mở quá to, bởi lúc này các giác quan cần hướng vào bên trong. Nhiều khi không nhạc lại tốt hơn.
• Đủ thời gian. Dưới 5 phút là không đủ. Trong một lớp yoga 90 phút, thường dành khoảng 10 phút cho tư thế này. Sau chuỗi tập, cơ thể cần thời gian để hơi thở và nhịp tim trở lại bình thường, rồi mới đến lượt cơ bắp, xương khớp, gân kheo, mạch máu và cuối cùng là tâm trí được thả lỏng.
• Tự trải nghiệm. Mỗi người phải tự khám phá Savasana; giáo viên chỉ là người mở cánh cửa. Đây là trạng thái giữa ngủ và thức. Ban đầu những luồng suy nghĩ vẫn hiện diện, nhưng theo thời gian và sự kiên nhẫn, chúng sẽ mờ dần để bạn cảm nhận tư thế một cách trọn vẹn.

Chiều sâu tâm linh của Shavasana

Ở một tầng nghĩa sâu hơn, Shavasana (hay Savasana) gắn với sự chiêm nghiệm về cái chết. Tương truyền Đức Phật Cồ Đàm từng gửi những đệ tử mới đến nơi hỏa táng bên bờ sông trong vài ngày, để họ nhìn thấy những xác người và suy ngẫm về những ý nghĩ khởi lên trong tâm. Mục đích là giúp họ nhận ra rằng một ngày nào đó chính mình cũng sẽ chết, từ đó không đồng nhất hay mê đắm thân xác quá nhiều, mà dồn sức đào sâu sự thực hành tâm linh.

Với các thiền giả cao cấp, Shavasana rất hữu ích vì nó mang lại một cái nhìn thoáng qua về cái chết, tác động sâu sắc đến nhận thức về vô thường. Điều cần nhớ là trong tư thế này chỉ có cơ thể "đã chết", còn bạn không phải là cơ thể mà là người đang quan sát cơ thể và tâm trí của mình. Phần lớn người tập chỉ dừng ở việc thư giãn mà bỏ quên yếu tố cốt lõi: sự ý thức, sự hiện diện. Hãy làm cho tâm trí không lệ thuộc vào thể xác, tỉnh thức và thành tâm — khi ấy nhiều điều có thể đạt được trong tư thế vừa dễ nhất lại vừa khó nhất này.

Bài viết được DANAVA biên tập lại. Nguồn tham khảo: yogaclubvietnam.com