Có một chi tiết nhiều người tập yoga thắc mắc: vì sao tư thế Hoa Sen — Padmasana theo truyền thống luôn được thực hiện bằng cách đặt chân phải xuống trước, rồi mới đưa chân trái lên trên?
Trong cuốn "Triết Lý Và Thực Hành Yoga Ashtanga" (2006), tác giả Gregor Maehle kể lại rằng khi được hỏi câu này, bậc thầy K. Pattabhi Jois đã trích dẫn Yoga Shastra: "Chân phải đặt trước và chân trái ở trên để thanh lọc gan và lá lách. Còn chân trái trước, chân phải trên thì không có tác dụng gì cả." Ông cũng cho biết tư thế Hoa Sen thực hiện theo cách này còn kích thích sản sinh insulin.
Padmasana truyền thống đặt chân phải trước để phù hợp với vị trí gan và lá lách.
Bất đối xứng của cơ thể — chìa khóa của lời giải
Nhiều giáo viên đương thời đề nghị tập Hoa Sen ở cả hai bên để "cân bằng" cơ thể, hướng đến sự đối xứng thông qua tư thế. Tuy nhiên, những tư thế tác động mạnh đến khoang bụng và ngực — như Hoa Sen (Padmasana), Con Rùa (Supta Kurmasana), Hai Chân Vắt Qua Đầu (Dvi Pada Shirshasana) hay Mối Thòng Lọng (Pashasana) — lại không nhằm làm cơ thể đối xứng. Trái lại, chúng được thiết kế để phù hợp với sự bất cân xứng tự nhiên của các cơ quan bụng và ngực.
Cụ thể: gan nằm bên phải khoang bụng, còn lá lách nằm bên trái. Vì thế chân phải được đặt vào trước, chân trái ở trên. Tương tự, ở những tư thế đưa chân ra sau đầu để mở ngực, việc đặt chân trái lên đầu tiên trong tư thế Con Rùa phản ánh thực tế rằng trái tim nằm chủ yếu ở phía bên trái của khoang ngực.
Cơ thể vốn không đối xứng
Nếu nhìn kỹ, cơ thể con người thực sự không hề đối xứng. Ta chỉ cảm nhận sự đối xứng một cách hời hợt qua việc có hai chân, hai tay, hai mắt. Nhưng nhìn sát hơn, hai chân, hai cánh tay, hai mắt ấy trông hoàn toàn khác nhau, tưởng như không thuộc về cùng một cơ thể. Đi sâu vào tim, não, phổi, gan… thì ý tưởng về một sự đối xứng hoàn hảo trở nên vô nghĩa.
Bởi vậy, thay vì cố "sửa" cho cơ thể đối xứng, các chuỗi yoga truyền thống chọn cách hòa hợp với sự bất cân xứng vốn có — một triết lý thực hành tinh tế và tôn trọng tự nhiên hơn nhiều so với suy nghĩ ban đầu của người mới tập.
Gregor Maehle là tác giả của năm cuốn sách tầm cỡ quốc tế bao trùm cả tám chi của yoga, đồng thời là một yogi đẳng cấp cao đi khắp thế giới giảng dạy với niềm đam mê, sự hài hước và uyên thâm.