Nếu bạn chưa quen với thiền, hãy diễn đạt lại tiêu đề theo cách gần gũi hơn: "Mỗi ngày, vì sao ta nên dành 10 phút chỉ để tập trung vào chính suy nghĩ của mình?"
Bạn có thể cho rằng điều này quá hiển nhiên. Nhưng thực ra, dù là tập thiền, tập trung hay bất cứ điều gì bạn chọn làm trong 10 phút ấy, nó chỉ thực sự hiệu quả khi bạn chủ động tham gia. Và nó chỉ tạo hiệu ứng tích cực bền lâu nếu bạn luyện tập thường xuyên, xem đó là thói quen có kỷ luật.
Giống như việc giảm cân hay tập cơ săn chắc: chỉ có thẻ thành viên phòng gym hay kế hoạch tập yoga tại nhà thôi thì chưa đủ. Bạn cần một lịch trình, tập đều đặn từ ngày này qua ngày khác mới thấy được kết quả. Rèn luyện tâm trí cũng tuân theo đúng quy luật đó.
Thiền chỉ hiệu quả khi trở thành thói quen đều đặn và có kỷ luật.
10 phút không làm gì cả
Trong một bài chia sẻ trên TED Talks, Andy Puddicombe từng nói: "Chúng ta đang sống trong một thế giới cực kỳ bận rộn. Cường độ sống lúc nào cũng điên cuồng, tâm trí hoạt động liên tục, gần như mọi lúc ai cũng đang làm việc gì đó chứ không được nghỉ ngơi thật sự."
Theo Puddicombe, mỗi ngày ta cần dành ra 10 phút không lo âu, không làm gì cả. Và "không làm gì" ở đây nghĩa là KHÔNG GÌ CẢ: không email, không Internet, không tivi, không nói chuyện, không ăn, không đọc, không nhắn tin, không viết lách — chỉ đơn giản ngồi yên một chỗ. Lần cuối cùng bạn dành thời gian để không làm gì là khi nào? Có lẽ đã lâu lắm rồi.
Vì sao tâm trí xứng đáng được chăm sóc
Điều Puddicombe muốn nhấn mạnh chính là tâm trí — thứ tài nguyên quý giá mà tạo hóa ban tặng. Nhờ nó, ta trải nghiệm từng khoảnh khắc của cuộc đời: biết vui, biết buồn, biết hài lòng, biết tử tế, biết quan tâm người khác. Ta cũng dựa vào tâm trí để tập trung, sáng tạo và làm tốt mọi việc.
Trớ trêu thay, rất nhiều người bỏ quên việc chăm sóc tâm trí. Họ dành thời gian chăm chút vẻ ngoài, quần áo, đầu tóc, xe cộ… rồi bị stress. Tâm trí lúc đó giống như một chiếc máy giặt: quay vòng liên tục với đủ thứ cảm xúc lẫn lộn, và vì bị phân tâm, ta không còn kiểm soát được mình.
Người thì lao đầu vào công việc để quên căng thẳng, người tìm đến gia đình bạn bè, người khác lại tìm đến rượu hoặc thuốc. Nhưng về lâu dài, những cách này chỉ càng làm hao mòn bạn. Một nghiên cứu của Đại học Harvard cho thấy trung bình 47% thời gian trí óc của chúng ta bị lạc trong dòng suy nghĩ vẩn vơ, và chính điều đó là nguyên nhân trực tiếp của cảm giác không hạnh phúc.
Chăm sóc tâm trí mỗi ngày là cách bền vững nhất để tìm lại bình an.
8 lưu ý để nuôi dưỡng thói quen chăm sóc tâm trí
Thiền vào mỗi buổi sáng: giúp bạn tạm "thoát khỏi thế giới đang sống", tĩnh tâm và bắt đầu ngày mới thật đẹp.
Lên kế hoạch 10 phút không làm gì mỗi ngày và áp dụng ngay hôm nay, ngay bây giờ.
Chọn vị trí phù hợp: ưu tiên nơi yên tĩnh, gần gũi thiên nhiên và là nơi bạn yêu thích.
Kết hợp với hoạt động khác: như uống trà rồi thiền, hoặc tắm trước khi thiền, để việc tĩnh tâm trở nên hứng thú hơn.
Hãy linh hoạt: nếu không muốn thiền buổi sáng, bạn có thể chọn thời điểm khác phù hợp trong ngày.
Đừng áp đặt thành kiến "thiền tốt hay xấu": chỉ cần nghĩ rằng bạn đang luyện tập chăm sóc tâm trí, để nó không bị xáo trộn bởi lo toan.
Tìm một người bạn cùng tập: để chia sẻ những điều cảm nhận sau mỗi buổi thiền.
Thực tế với kỳ vọng: đừng mong đợi điều gì quá xa vời, bởi ham muốn quá lớn dễ dẫn đến thất vọng.
Cuối cùng, hãy để thiền trở thành thói quen hằng ngày, ngay cả khi bạn tưởng như không còn thời gian để thiền. Bởi chính những lúc bận rộn nhất mới là lúc tâm trí bạn cần được nghỉ ngơi nhất.