Vì sao thiền có thể chữa lành? Hiểu đúng bản chất của thư giãn

Xưa nay người ta vẫn nói nhiều về tác dụng của thiền. Trên báo chí, ta thường bắt gặp câu chuyện anh A mắc bệnh mãn tính nhờ hành thiền mà khỏi, chị B mắc ung thư nhờ thiền mà bệnh tiêu tan. Biết là vậy, nhưng nhiều người vẫn rất mơ hồ về phương pháp này. Có người coi đó là chuyện không thật, chỉ xảy ra với số ít người đặc biệt. Thậm chí có người gắn thiền với yếu tố tâm linh, thần thánh để lý giải việc khỏi bệnh. Nếu không hiểu được bản chất, quả thật khó giải thích được tác dụng chữa bệnh của thiền.

Thư giãn là chìa khóa

Trước tiên cần hiểu rằng thiền nhấn mạnh vào yếu tố thư giãn, và chỉ cần thư giãn đủ nhiều đôi khi đã đủ để đẩy lùi bệnh tật. "Thư" là buông lơi, "giãn" là nở ra. Bản chất của thư giãn trong thiền là sự buông lỏng và trống rỗng của cả thân lẫn tâm.

Thông thường khi ngồi thiền, người ta cố ngồi cho thật thẳng, hít thở cho thật đều. Nhưng chính những nỗ lực gắng gượng ấy lại khiến thân tâm rơi vào trạng thái gò bó, cứng nhắc, tức là ngược lại với thư giãn. Đây là hai thái cực đối lập: một bên là gò bó, co cứng (yếu tố phát sinh bệnh), bên kia là thư giãn (yếu tố dung giải bệnh). Khi cơ thể co cứng, năng lượng đọng lại, cô đặc, và đó chính là cơ hội để bệnh hình thành. Thư giãn đi ngược lại quá trình cô đặc ấy, nhờ vậy hạn chế được quá trình sinh bệnh.

Bệnh là do năng lượng ứ đọng

Bệnh sinh ra do năng lượng ứ đọng, và thiền là quá trình dẫn năng lượng ứ đọng ấy ra ngoài. Về mặt lý thuyết, thiền có thể điều chỉnh được mọi dạng bệnh. Tuy nhiên hiệu quả với mỗi người lại khác nhau, tùy vào công phu luyện tập. Có người mỗi ngày chỉ thiền 5 phút mà lại rất căng thẳng thì khó có kết quả. Có người ngồi cả tiếng nhưng cứ cố ngồi thẳng, cố thở đều nên cơ thể bó lại, đi ngược cơ chế thư giãn. Vì vậy, muốn đạt hiệu quả, ta cần thư giãn cả thân và tâm khi hành thiền.

Đánh thức nội tạng như quét dọn ngôi nhà

Thiền thư giãn nội tạng là một cách dưỡng sinh thiết thực và hiệu quả. Hãy hình dung cơ thể như một căn phòng có nhiều đồ đạc. Muốn nhà sạch, chủ nhân phải quét thường xuyên. Góc nào bị quên lãng, một ngày nào đó sẽ sinh bụi bặm, ẩm mốc, côn trùng làm tổ và bốc mùi khó chịu.

Cơ thể con người cũng vậy. Có người đang khỏe mạnh, một ngày đi khám bỗng phát hiện khối u, viêm nhiễm hay bệnh mãn tính ở cơ quan nào đó. Hỏi ra mới biết họ chưa bao giờ để ý đến nội tạng ấy. Việc ta chào hỏi, đánh thức một nội tạng chính là cách để tâm ý và năng lượng dồn về đó, tình yêu thương dành trọn cho nó. Nhờ vậy, nội tạng được tắm gội, thanh lọc và dưỡng trưởng. Cũng như quét nhà, thiền thư giãn nội tạng cần diễn ra hàng ngày thì cơ thể mới được thanh lọc thường xuyên.

Tình thương - dòng chảy chữa lành

Trong cuốn Đến Đây Mà Lấy Niềm Vui (Trịnh Thắng) có câu: "Bản chất của cơn đau và rối nhiễu cảm xúc là những ứ đọng mà tình thương chưa chảy qua được". Câu này được nhắc lại nhiều lần để khẳng định vai trò của tình thương trong việc chữa lành các cơn đau và rối nhiễu cảm xúc.

Bệnh tật nếu không được ứng xử bằng tình thương thì nhất định sẽ gây đau đớn hoặc rối nhiễu cảm xúc. Chẳng hạn một người bị đau đầu, càng nghĩ đến việc khỏi thì cơn đau lại càng tăng. Vì sao? Vì anh ta đang bám vào cơn đau, tức giận, bực bội, thậm chí chửi rủa nó. Chính cảm xúc sân hận ấy khiến năng lượng đau càng cô đặc và gò ép, làm anh ta đau hơn.

Cách đối trị lúc này là thư giãn hoặc yêu thương chính cơn đau. Để thư giãn, anh ta có thể quán trạng thái hoan hỉ "miệng mỉm cười đằm thắm, ánh mắt như hoa tươi", hoặc sống cùng vẻ đẹp ánh trăng. Khi ấy anh ta nhanh chóng rơi vào trạng thái thư giãn và năng lượng đau tự dung giải.

Nếu không quán được các trạng thái hoan hỉ ấy, vẫn còn cách ưu việt hơn: tình yêu thương. Hãy yêu thương cơn đau như yêu đứa con bé bỏng đang khóc lóc ăn vạ. Nếu dọa dẫm bằng tâm sân hận, đứa trẻ hoặc khóc to hơn, hoặc nín nhưng dồn nén trong lòng để rồi gây hậu quả khó lường. Chỉ khi đối xử bằng tâm yêu thương, ta mới có hành động hợp lý và đứa trẻ nín khóc trong hoan hỉ. Tình thương cứ thế chảy qua và chữa lành tất thảy.

Tất nhiên, những ví dụ và khái niệm trên chưa thể bao hàm hết về thiền. Cách tốt nhất để hiểu một phương pháp là hãy trực tiếp trải nghiệm nó.

Bài viết được DANAVA biên tập lại. Nguồn tham khảo: yogaclubvietnam.com