Thiền tâm từ (Metta) và sức mạnh chữa lành của lời cầu nguyện

Vào ngày thứ 10, trước khi một khóa thiền Vipassana khép lại, các thiền sinh thường được hướng dẫn một pháp thiền mới: thiền tâm từ (Metta). Chỉ nghe tên gọi thôi đã thấy một sự nhẹ nhõm, an lạc tỏa ra. Điều hay là bất cứ ai cũng có thể thực hành, ngay cả khi chưa từng bước chân vào thiền môn. Cũng nhờ thiền tâm từ mà nhiều người mới nhận ra bấy lâu mình đã xem nhẹ sức mạnh của sự cầu nguyện đến thế nào.

Metta là gì?

Metta nghĩa là tình thương thuần khiết, không vụ lợi, xuất phát từ bản tâm chân thật. Thực hành thiền tâm từ là ta tỏa ra những rung động yêu thương, lòng từ bi, nguyện cầu điều tốt đẹp đến với tất cả mọi người, mong muôn loài đều được an lạc, hạnh phúc và hòa hợp.

Pháp thiền này không chú trọng kỹ thuật, mà điều cốt yếu nằm ở sự phát khởi tâm từ bi nơi thiền giả. Mỗi chúng ta đều có một bản tâm lương thiện, trong sáng – đạo Phật gọi là Phật tánh. Vì nhiều lý do, bản tâm ấy thường bị che lấp: ta yêu ghét, hờn giận, hơn thua với nhau mà không nhận ra người kia cũng chỉ là nạn nhân của những cảm xúc bất an nơi chính mình. Thiền tâm từ là cách khơi dậy lại bản tính tốt đẹp ấy, bởi chỉ có lòng vị tha mới có thể thế chỗ cho sự ích kỷ vốn luôn thường trực trong mỗi người.

Cầu nguyện có phải là xin xỏ?

Nhiều người từng nghĩ cầu nguyện chỉ là hình thức xin xỏ sự rủ lòng thương từ một đấng thần linh nào đó. Sẽ đúng là xin xỏ nếu lời nguyện chỉ xoay quanh lợi ích của riêng mình: cầu tài, cầu lộc, cầu may, thậm chí cầu cho kẻ vừa phê phán mình gặp điều xui rủi… Những lời cầu như thế chỉ nuôi lớn sự ích kỷ, làm sao tâm từ có thể phát khởi?

Nhưng lời nguyện xuất phát từ tận sâu trong tâm lại mang ý nghĩa hoàn toàn khác. Thay vì mong cầu lợi ích cá nhân, ta lan tỏa tâm từ tới tất cả người thân, bạn bè và cả những người xa lạ: "Hôm nay tôi ngồi đây, nguyện cho ba mẹ, anh chị, bạn bè, bác bán rau đầu ngõ, anh bán bánh mì vừa chạy qua… tất cả đều được sống trong bình an và hạnh phúc, đủ sức khỏe, niềm vui và sự kiên định để vượt qua khó khăn". Ngồi lặng yên, để hình ảnh từng người hiện lên, nghĩ tới những vấn đề họ đang gặp và phát lời nguyện tương ứng. Khi mong điều tốt đẹp cho mọi người, chính là lúc tâm ta khởi lên một tình yêu thương vô hạn, cảm giác nhẹ nhàng, bình yên ngập tràn – không còn chỗ cho những suy nghĩ tiêu cực.

Cầu nguyện cho cả người làm ta tổn thương

Một người bạn từng tìm đến chia sẻ rằng cô đang thất vọng về cách người thân đối xử với mình. Lời khuyên là hãy cầu nguyện cho chính những người ấy, thay vì tiếp tục thở than để bồi thêm cảm giác khó chịu. Nghe qua có vẻ ngớ ngẩn: người ta làm mình khốn đốn, không trả đũa đã khó, sao còn cầu nguyện cho họ?

Nhưng nếu nhìn sâu hơn, đặt mình vào vị trí của họ, bạn sẽ thấy đó không hề phi lý. Khi ai đó cố tình làm hại bạn, thực ra họ cũng chẳng hạnh phúc hơn – bởi có thứ hạnh phúc nào xây trên khổ đau của người khác? Chỉ những người đang khổ mới muốn trút bỏ, lây lan sự khổ tâm đó ra xung quanh. Họ cay nghiệt với bạn đồng nghĩa lửa giận đang tự thiêu đốt chính họ. Nhận ra điều này, bạn sẽ thấy mình không phải nạn nhân duy nhất, và chính họ mới đang cần những điều tốt đẹp để vơi bớt phiền não. Tha thứ cho người khác cũng là tha thứ cho chính mình, trả lại sự bình yên cho tâm mình.

Nếu khó cầu nguyện ngay giữa cơn bão cảm xúc, hãy cho mình thêm thời gian để cơn bão đi qua. Khi tâm đã lắng dịu, tìm một chốn yên tĩnh, nhìn nhận lại vấn đề và phát lời nguyện bằng tất cả sự chân thành. Một người bạn kể lại rằng sau một trận xung đột với sếp, khi đã bình tâm, anh ngồi trong căn phòng yên tĩnh, hình dung vị sếp trước mặt và cầu nguyện cho mối quan hệ được an ổn. Dần dần, sự bực tức trong anh giảm xuống, và anh cảm thấy năng lượng đủ đầy trở lại.

Thiền tâm từ – hay đơn giản là nguyện cầu điều tốt đẹp cho mọi người – có công năng chuyển hóa mà bạn khó hình dung được cho tới khi tự mình thực hiện. Những lời thầm thì thánh thiện trong tâm, những hình dung về người thân, người quen, thậm chí người xa lạ, với một nụ cười bao dung, sẽ khiến lòng ta thêm an ổn và tình thương lớn dần lên mỗi ngày.

---

Bài viết được DANAVA biên tập lại. Nguồn tham khảo: yogaclubvietnam.com