8 mẹo đánh bay cơn buồn ngủ, hôn trầm khi ngồi thiền

Một trong những trở ngại phổ biến nhất với người mới tập thiền là rơi vào trạng thái buồn ngủ, hôn trầm. Thật bực mình khi ta tìm đến thiền để sống tỉnh thức, vậy mà lại trở nên lờ đờ, uể oải hơn. Nếu bạn đang nghĩ như thế thì đừng lo — bạn không hề cô đơn. Có một sự thật ít ai nói ra: ngay cả những người hành thiền lâu năm vẫn có lúc gật gù khi thiền.

Bản thân người viết, những ngày đầu học thiền, chỉ sau năm phút ngồi là đã gà gật. Tình trạng này kéo dài gần một năm. Trước đó, tâm trí luôn chạy không ngừng — hết lên kế hoạch cho tương lai lại phân tích quá khứ — nên khi buộc phải ngồi yên và tĩnh tại trong hiện tại, ta chẳng biết làm gì với sự tĩnh lặng ấy và cứ thế trượt vào cơn ngủ. Dần dần, mỗi khi thấy buồn ngủ ập đến, ta lại tự nhắc mình tỉnh lại, và từ đó phát hiện ra vài mẹo nhỏ giúp nhận ra cơn hôn trầm và quay về trạng thái tỉnh táo.

1. Mở mắt

Nhiều phương pháp thiền yêu cầu nhắm mắt, nhưng nhắm mắt lại rất dễ khiến ta buồn ngủ và suy nghĩ lan man. Hãy thử mở mắt và hơi nhìn xuống một chút. Cách này giúp bạn tỉnh táo hơn, ý thức rõ mình đang ở hiện tại và trải nghiệm cuộc sống bằng tất cả giác quan.

2. Điều chỉnh tư thế

Tư thế lý tưởng khi thiền là ngồi thẳng lưng, thoải mái. Hãy tạo thói quen kiểm tra tư thế sau vài phút xem mình có bị nghiêng ngả không; nếu có, nhẹ nhàng chỉnh lại. Bạn sẽ cảm nhận rõ sự khác biệt về độ tỉnh táo và nguồn năng lượng bên trong.

3. Uống nước

Nhiều trung tâm cho phép mang nước vào phòng thiền. Khi thấy mệt, hãy uống một ngụm nước. Chỉ riêng hành động uống nước và để ý xem khi nào cơ thể cần nước đã đủ đưa tâm trí bạn sang một trạng thái tỉnh táo khác.

4. Thiền hành

Ngoài ngồi thiền, bạn có thể thử thiền hành. Thay vì lấy hơi thở làm đối tượng quán chiếu, bạn cảm nhận sự tiếp xúc của bàn chân với mặt đất trong từng bước đi. Đây là cách tạo sự đa dạng cho việc hành thiền, đồng thời giúp khí huyết lưu thông tốt hơn.

5. Tự hỏi: bạn có thực sự mệt không?

Có một khác biệt rất tinh tế giữa buồn ngủ vì thực sự thiếu ngủ và buồn ngủ vì tâm trí chưa quen với nhịp độ chậm. Đây là lúc cần nhìn lại. Nếu bạn ngủ chưa đủ, điều cần làm có lẽ là ngủ nhiều hơn — chỉ nên thiền một lát rồi đi nghỉ.

6. Đổi thời điểm thiền trong ngày

Ngồi thiền vào ban đêm rất dễ khiến bạn gật gù liên tục. Hãy thử chuyển sang thời điểm khác như sáng sớm, khi đầu óc còn tỉnh táo và thoải mái.

7. Luôn giữ nơi thiền sáng sủa

Bạn có đang thiền trong bóng tối không? Nếu vậy thì rất dễ rơi vào hôn trầm. Vì thiền là thực hành sự tỉnh thức, hãy bật đèn sáng hoặc mở cửa sổ nơi mình ngồi, tự điều chỉnh các giác quan để ý thức rõ ràng và tỉnh táo hơn.

8. Nghỉ ngơi một lát

Nếu bạn thực sự phải vật lộn để tỉnh táo, có hai cách nghỉ giúp làm mới tâm trí. Thứ nhất, giữ nguyên vị trí, dừng thiền và chỉ ngồi yên trong phòng một phút mà không làm gì, rồi trở lại. Thứ hai, đứng dậy pha một tách trà cho tỉnh táo.

Từ những mẹo nhỏ trên, trạng thái hôn trầm khi thiền của bạn sẽ dần được cải thiện và hiệu quả mỗi buổi thiền cũng tăng lên. Bạn không nhất thiết phải áp dụng tất cả — hãy linh hoạt chọn cách phù hợp với hoàn cảnh của mình. Điều quan trọng nhất là luôn giữ được sự tỉnh thức trong bất kỳ việc gì bạn làm. Đó mới thật sự là thiền.

Bài viết được DANAVA biên tập lại. Nguồn tham khảo: yogaclubvietnam.com