Ăn chay và những lợi ích sâu sắc đối với tâm trí

“Cơ thể là ngôi đền của bạn. Hãy giữ cho nó tinh khiết và trong sạch để linh hồn trú ngụ.” Câu nói của bậc thầy B. K. S. Iyengar gợi mở một góc nhìn mà nhiều người tập yoga vẫn chưa để tâm: những gì ta đưa vào cơ thể không chỉ nuôi dưỡng thể xác, mà còn định hình chất lượng tâm trí. Trong triết lý yoga, ăn chay được xem là một trong những phương pháp mạnh mẽ nhất để thanh lọc tâm trí.

Tâm trí như một khối năng lượng rung động

Trói buộc và giải thoát, theo yoga, đều là những trạng thái của tâm trí. Tâm trí được hình dung như một khối năng lượng rung động, và chất lượng của nó phụ thuộc vào kết cấu của nguồn năng lượng ấy. Khi năng lượng nặng nề, trì trệ, tâm trí trở nên u ám, dày đặc và rung động rất chậm, khó tạo ra sự tĩnh lặng và rõ ràng.

Ngược lại, khi năng lượng nhẹ nhàng và tinh tế, tâm trí trở nên trôi chảy, rung động ở tần số cao. Chính trạng thái này mới đủ điều kiện để phản chiếu chân tướng của linh hồn và tiến tới sự giải thoát khỏi ảo tưởng của khổ đau. Muốn vậy, tâm trí cần được thanh lọc, và ăn chay là một trong những trợ lực hiệu quả nhất.

Ăn chay và ý thức gắn bó mật thiết

Người ta thường chỉ nhìn ăn chay dưới góc độ sức khỏe thể chất. Nhưng từ xa xưa đã tồn tại nguyên tắc “trên sao, dưới vậy; tinh thần sao, thể xác vậy”. Theo đó, ăn chay là một khía cạnh quan trọng của sự tiến triển cảm xúc, trí tuệ và tinh thần. Sự tinh khiết trong ăn uống hỗ trợ trực tiếp cho sự trong sáng của ý thức.

Mọi thứ tạo nên một con người đều được hình thành từ các dạng năng lượng khác nhau, và nguồn năng lượng ấy đi vào cơ thể qua ba ngả: ánh sáng mặt trời, không khí và thức ăn. Trong đó, thực phẩm cung cấp lượng năng lượng lớn nhất để dựng nên cơ thể đa tầng của chúng ta. Vì thế, không chỉ phần vật chất của thức ăn được đồng hóa vào thể xác, mà cả những năng lượng tinh tế trong đó cũng hòa vào các tầng tinh thần của ta.

Kinh Chandogya Upanishad viết: “Tâm trí được tạo thành bởi thức ăn. Cũng như phần tinh tế của sữa nổi lên khi sữa được khuấy để thành bơ, phần tinh tế của thực phẩm ta ăn sẽ đi lên và trở thành tâm trí.” Ta không thể tạc một bức tượng cẩm thạch từ đất sét; sản phẩm cuối cùng luôn mang tính chất của vật liệu ban đầu. Cơ thể và tâm trí cũng phản chiếu đặc tính của những gì đã nuôi dưỡng nó.

Khía cạnh huyền bí của năng lượng

Vậy các tầng năng lượng ấy đến từ đâu? Ban đầu ta nhận chúng từ cha mẹ, rồi khi lớn lên, ta thay thế và bổ sung qua thực phẩm, ánh sáng và không khí. Trong cái nhìn của yoga, không có gì thực sự là “vật chất rắn”. Mọi vật thể hữu hình đều cấu tạo từ phân tử, phân tử từ nguyên tử, nguyên tử từ những hạt mà xét đến cùng chính là năng lượng rung động. Khác biệt duy nhất giữa vàng, gỗ, nước hay xác thịt con người chỉ là hình dạng và tập tính của năng lượng tạo nên chúng.

Con người là một vũ trụ thu nhỏ, được dệt nên bởi những lớp năng lượng nối tiếp từ rất thô đến rất tinh. Cơ thể vật chất là tầng dày đặc nhất, kế đến là trường sinh học giữ cho cơ thể sống động, rồi đến tâm trí, phần tri giác tiếp nhận thông tin từ các giác quan. Vượt trên tâm trí là trí tuệ, giúp ta phân biệt và nhận thức. Cao hơn nữa là tầng tinh tế nơi ý chí phát sinh. Toàn bộ ý thức và hành vi của con người, xét cho cùng, chỉ là những trạng thái của các cơ thể năng lượng rung động ở nhiều mức độ khác nhau. Hiểu điều này, ta sẽ thấy vì sao lựa chọn thức ăn lại là một lựa chọn có ý nghĩa tinh thần sâu xa đến vậy.

Bài viết được DANAVA biên tập lại. Nguồn tham khảo: yogaclubvietnam.com