Cụ bà V. Nanammal, một trong những yogini và giáo viên yoga cao tuổi nhất Ấn Độ, để lại nhiều lời khuyên quý giá về tập luyện. Trong một buổi trò chuyện cùng con trai bà, ông V. Balakrishnan, và Tiến sĩ Priyamvada Chugh, gia đình bà đã chia sẻ hành trình gắn bó với yoga cùng những lợi ích trị liệu của bộ môn này.
Cụ bà V. Nanammal vẫn tập yoga đều đặn ở tuổi 99.
Mọi thứ bắt đầu từ đâu?
Bà Nanammal cùng gia tộc gồm sáu người con, 12 người cháu và 11 người chắt đều là giáo viên yoga tại thành phố Coimbatore, bang Tamil Nadu, miền Nam Ấn Độ. Sinh ra trong một gia đình nông dân, ông nội bà là một thầy thuốc lành nghề am hiểu yoga. “Ngày xưa chưa có phòng tập; ở làng tôi ai cũng biết môn võ cổ Silambattam. Tôi chưa từng học yoga chính thức, chỉ tiếp thu bằng cách quan sát ông nội tập,” bà kể. Truyền thống học yoga qua quan sát ấy vẫn tiếp nối trong gia đình đến tận ngày nay.
Kể từ khi sinh năm 1920, bà chưa từng phải nhập viện. Theo ông Balakrishnan, thành tích đó nhờ 50 tư thế độc đáo, năm phút pranayama và năm phút thiền định mà bà luyện tập mỗi ngày. Chính sự cống hiến bền bỉ ấy đã mang lại cho bà Giải thưởng Phụ nữ Tài năng 2016 của Tổng thống Ấn Độ và sau đó là Giải thưởng Padma Shri.
Vì sao nên đứng bằng đầu hai lần mỗi ngày?
Về thời điểm tập, hai mẹ con cho biết: “Yoga nên được thực hiện trước khi mặt trời mọc, hướng về phía đông, hoặc lúc hoàng hôn, hướng về phía tây. Vào những thời điểm này, bầu trời rất giàu tia hồng ngoại, từ đó cơ thể nhận được nguồn năng lượng lớn.”
Người ta tin rằng từng có hơn 8,4 triệu tư thế yoga, nay chỉ còn khoảng 1.000. Trong số đó, tư thế yêu thích của gia đình bà là Sirsasana hay Đứng Bằng Đầu, được ông Balakrishnan gọi là “vua của các tư thế”. Bà học tư thế này từ khi còn rất nhỏ và đến nay vẫn thực hiện dễ dàng.
“Chính nhờ tư thế Đứng Bằng Đầu mà mẹ tôi vẫn có trí nhớ, thính lực và thị lực rất tốt, thậm chí có thể xâu chỉ chỉ trong vài giây,” ông chia sẻ. “Khi đứng bằng đầu, rất nhiều máu chảy lên não. Một phút vào buổi sáng và một phút vào buổi tối là cách lâu dài để giữ cho bộ não khỏe mạnh và bảo vệ cơ thể.”
Sirsasana được gọi là “vua của các tư thế” trong yoga.
Cột sống là bộ não thứ hai
Với 12 giờ mỗi ngày hoặc hơn dán mắt vào máy tính, tivi và điện thoại, mắt, lưng, cổ và não bộ của chúng ta đều bị thử thách. “Tủy sống là bộ não thứ hai. Hãy uốn cong về trước, ra sau, sang phải, sang trái để mang chuyển động và sức mạnh cho cột sống,” các yogi khuyên. Có nhiều tư thế giữ cột sống khỏe mạnh, từ đơn giản như tư thế Con Thỏ (Shashangasana), Rắn Hổ Mang (Bhujangasana) đến khó hơn như Lạc Đà (Ustrasana), Bánh Xe (Chakrasana), Cánh Cung (Dhanurasana), Con Cá (Matsyasana) và Đứng Trên Vai (Sarvangasana).
Xoay cổ theo và ngược chiều kim đồng hồ giúp cải thiện lưu thông vùng cổ, nơi có tuyến yên, tuyến chủ của mọi tuyến. Khi tuyến yên khỏe mạnh, các cơ quan chính như tuyến giáp, gan và tuyến tụy đều hoạt động tốt hơn.
Ăn uống và bệnh tiểu đường
Bên cạnh lối sống ít vận động, thói quen ăn uống kém cũng làm gia tăng bệnh tiểu đường. Những tư thế đơn giản như Nâng Chân (Uttanpadasana), Châu Chấu (Salabhasana), Đứng Trên Vai (Sarvangasana), Ngồi Gập Trước (Paschimottanasana) và Con Công (Mayurasana) được xem là hữu ích. Riêng tư thế yêu thích của bà Nanammal là Cái Cày (Halasana), tốt nhất để kiểm soát đường huyết. “Mọi bệnh đều bắt đầu từ vùng bụng. Nếu biết cách làm dịu vùng bụng, bạn sẽ ít bệnh tật. Halasana tốt cho gan, tuyến tụy và dạ dày,” bà nói.
Yoga dành cho tất cả mọi người
Bà Nanammal và con trai bắt đầu tập Đứng Bằng Đầu từ lúc mới 2 tuổi. Ngay cả phụ nữ mang thai cũng có thể tập yoga, miễn là cơ thể cho phép. Với những tư thế như chuỗi Chào Mặt Trời (Surya Namaskara) hay đơn giản như Vajrasana (Tư Thế Sấm Sét), lời khuyên là “hãy làm những gì bạn có thể”.
Trong gia đình bà, tất cả các ca sinh đều diễn ra tự nhiên. “Tư thế quan trọng nhất cho thai phụ là Pranayama, vì nó giúp giữ hơi thở và thúc đẩy quá trình sinh nở. Khi nồng độ oxy trong cơ thể cao, việc sinh đẻ tự nhiên diễn ra bình thường,” bà giải thích. Những giáo viên như bà Nanammal và ông Balakrishnan chính là cầu nối gìn giữ và lan tỏa nghệ thuật yoga, giúp chúng ta sống thanh thản và khỏe mạnh hơn.