Hít thở: cách đơn giản nhất để khỏe mạnh mỗi ngày

Hít thở là một phần không thể thiếu của cuộc sống, và hít thở đúng cách là cốt lõi của thiền. Nhưng ngay cả khi bạn không ngồi thiền mỗi ngày, việc hít thở sâu và trầm ổn vẫn mang lại những tác động tích cực cho sức khỏe. Như Elizabeth Barrett Browning từng viết: "Ai thở sâu, sống lâu."

Khi được hỏi làm sao để khỏe mạnh hơn hay giảm cân, câu trả lời quen thuộc luôn là ăn kiêng và tập thể dục. Những lời khuyên ấy không sai, nhưng với đa số người, chúng khó áp dụng và thường không đem lại thay đổi tức thì. Có một cách đơn giản hơn nhiều, hiệu quả ngay lập tức và hoàn toàn miễn phí — đến mức 90% người thường bỏ qua nó. Đó là hít thở.

Bạn có thể chưa kiểm soát được hoàn toàn chế độ ăn của mình, nhưng bạn luôn kiểm soát được hơi thở. Chúng ta thở khoảng 4–20 lần mỗi phút, và chỉ cần 10 phút học kỹ năng này cũng đủ tạo khác biệt cho sức khỏe cả đời.

Vì sao hơi thở quan trọng đến vậy

Hít thở là sự sống. Bạn có thể nhịn ăn vài ngày nhưng chỉ nhịn thở vài phút là đủ nguy hiểm. Khoa học đã chứng minh: đủ oxy trong cơ thể giúp tiêu diệt vi khuẩn, vi trùng và vi-rút. Tiến sĩ Otto Warburg đoạt giải Nobel năm 1931 nhờ chứng minh rằng ung thư không phát triển trong môi trường giàu oxy, và giới y khoa cũng biết phần lớn bệnh tim liên quan đến thiếu oxy.

Oxy còn giúp cơ thể đào thải độc tố — nguyên nhân chính của lão hóa. Điều đầu tiên cơ thể làm khi loại bỏ chất độc là kết hợp chúng với oxy. Vì thế, thở sâu cũng là một cách giữ gìn tuổi xuân.

Hít thở có hai chức năng cốt lõi:

• Cung cấp oxy vào máu để nuôi dưỡng não bộ và toàn thân.
• Kiểm soát năng lượng sống, từ đó điều hòa tâm trí của bạn.

Lợi ích của việc thở đúng rất rộng: tăng năng suất, sinh lực và sáng tạo, tinh thần vui vẻ hơn, ra quyết định tốt hơn, tập trung hơn, bình an trong tâm hồn và làm chậm quá trình lão hóa.

Cách hít thở tối ưu

Có một điều bất ngờ: phần lớn phổi của bạn nằm ở lưng. Thế nhưng 90% người lại thở nông bằng miệng, ít dùng cơ hoành, nên chỉ sử dụng phần trên cùng của phổi và hấp thu rất ít oxy. Điều này khiến cơ thể thiếu năng lượng và dễ mắc bệnh.

Cách thở đúng gồm ba phần: Hít – Giữ – Thở, đều bằng mũi và ngậm miệng lại, theo nhịp 1-4-2:

• Khi hít vào, bụng phồng ra để cơ hoành hạ xuống, mát-xa các cơ quan nội tạng — hãy tưởng tượng một quả bóng đang căng phồng.
• Khi thở ra, bụng thóp vào để cơ hoành nâng lên — hãy tưởng tượng bụng như đang co rút lại.

Bài tập cụ thể: hít vào trong 5 giây, giữ 20 giây, thở ra 10 giây. Bạn có thể nâng dần lên nhịp 10-40-20 — mức của các thiền sư Ấn Độ — nhưng đừng cố quá sức. Mỗi ngày tập 3 lần, mỗi lần khoảng 10 phút, bạn sẽ cảm nhận nguồn năng lượng cuộn chảy và tâm hồn bình an hơn.

Thời điểm lý tưởng là buổi sáng vừa thức dậy, buổi trưa khi nghỉ ngơi, và buổi tối trước khi thư giãn. Chỉ sau khoảng 7 ngày, đây sẽ là một trong những khoản đầu tư thời gian đáng giá nhất bạn từng thực hiện.

Hơi thở và tâm trí

Hãy để ý: khi sợ hãi, căng thẳng hay mệt mỏi, hơi thở của bạn trở nên gấp gáp và nông; còn khi thư giãn, bình tâm, bạn thở chậm và sâu hơn. Hơi thở ảnh hưởng trực tiếp đến tâm trí. Vì vậy:

• Nếu căng thẳng, hãy thở — hơi thở làm dịu và mang lại bình tâm.
• Nếu lo lắng về tương lai hay vướng bận quá khứ, hãy thở — hơi thở đưa bạn về hiện tại.
• Nếu có quá nhiều việc, hãy thở — hơi thở giúp bạn tập trung vào điều quan trọng nhất ngay lúc này.
• Nếu đang bên người thương, hãy thở — để trọn vẹn cảm nhận khoảnh khắc bên họ.

Một vài mẹo nhỏ: đặt chữ "Thở" làm hình nền máy tính hoặc dán một mẩu giấy nhắc trên bàn, và hãy hít thở sâu mỗi khi nhìn thấy nó. Hạn chế caffeine vì nó phá hủy oxy và thay thế năng lượng thật bằng chất kích thích giả tạo. Yoga cũng là một cách luyện thở vô cùng hiệu quả. Nhưng cách đơn giản nhất để bắt đầu cải thiện sức khỏe vẫn luôn nằm ngay trong tầm tay bạn — hãy thở, và tận hưởng từng giây phút của cuộc đời.

Bài viết được DANAVA biên tập lại. Nguồn tham khảo: yogaclubvietnam.com