Trong yoga cổ điển, các tư thế nghịch đảo không chỉ là bài tập thể chất mà còn gắn với dòng chảy năng lượng tinh tế bên trong cơ thể. Bài viết dưới đây, dựa trên chia sẻ của yogi Gregor Maehle, làm rõ mối liên hệ giữa tư thế đứng bằng đầu, thiền định và prana.
Amrita và dòng năng lượng Mặt trăng
Ở tư thế cơ thể thẳng đứng bình thường, Amrita (tiếng Phạn nghĩa là "Mật hoa") được hút xuống từ Mặt trăng — kênh năng lượng Ida điều khiển tâm trí — và bị Mặt trời đốt cháy, tức kênh Pingala kiểm soát các tín hiệu thần kinh đi ra ngoài. Khi cơ thể được đảo ngược trong thời gian dài, Amrita được tích trữ và giữ lại thay vì bị tiêu hao.
Việc tích trữ đều đặn này có thể dẫn đến năng lực Amrita Siddhi (thành tựu của Amrita), khi Amrita không còn rơi vào lửa nữa. Trạng thái ấy rất quan trọng cho sự tiến triển của thiền định và các nhánh cao cấp, vì nó tự động duy trì các giác quan hướng vào bên trong.
Yogi Gregor Maehle, tác giả của nhiều cuốn sách về tám chi của yoga.
Vì sao giác quan kéo tâm trí ra ngoài
Amrita — năng lượng prana Mặt trăng — rời khỏi cơ thể qua các "Cửa trăng", chính là các giác quan. Khi giác quan chú ý đến những đối tượng ta mong muốn, chúng lôi tâm trí hướng ra ngoài. Một khi tâm trí không còn tập trung vào chính nó, ta phóng mình ra thế giới và đồng nhất bản thân với những gì đang diễn ra.
Kinh điển Maitri Upanishad có nói: "Nếu năng lượng của các giác quan bị giữ lại, tinh thần sẽ được tái hấp thu vào trong tâm trí" (Maitri Upanishad VI.35). Khi các giác quan vượt ra ngoài, ta như bị kéo đi bởi cỗ xe với những con ngựa không thể kiểm soát. Hiện tượng này gắn với việc Amrita thoát ra khỏi Luân xa Ajna — luân xa Mặt trăng ở trung tâm của đầu.
Viparita Karani: giữ lại prana bằng tư thế nghịch đảo
Cách đơn giản nhất để ngăn giác quan phóng ra ngoài không phải qua thiền định, mà bằng cách giữ lại prana này khi thực hiện các tư thế nghịch đảo. Pratyahara (gom các giác quan lại) đạt được nhờ đảo ngược cơ thể, bởi khi đó Mặt trời được đặt bên trên Mặt trăng. Phương pháp Goraksha Natha này gọi là Viparita Karani (hành động ngược).
Viparita Karani không phải tên một tư thế cụ thể mà chỉ một nhóm tư thế, chủ yếu là Đứng Trên Vai (Sarvangasana) và Đứng Bằng Đầu (Shirshasana). Cả hai đều ngăn ngừa sự tiêu hao prana Mặt trăng, dù cách thức hơi khác nhau:
Đứng Trên Vai: Amrita vẫn thoát ra từ Luân xa Ajna (Con mắt thứ ba) nhưng được giữ lại tại Luân xa Vishuddha (luân xa Cổ Họng). Muốn vậy cần dùng Jihva Bandha (Khóa Lưỡi) — lưỡi tự gập lại và đưa vào sâu nhất có thể, ở khoang thông giữa lỗ mũi và họng.
Đứng Bằng Đầu: năng lượng prana Mặt trăng được giữ lại ngay tại vị trí ban đầu của nó — Luân xa Ajna (Con mắt thứ ba).
Các tư thế nghịch đảo giúp giữ lại prana Mặt trăng.
Đôi nét về tác giả
Gregor Maehle là tác giả của năm cuốn sách tầm cỡ quốc tế, bao trùm cả tám chi của yoga. Ông là một nhà văn và blogger huyền học chuyên sâu về yoga cùng nhiều chủ đề khác, đồng thời là một yogi đẳng cấp cao. Ông đi khắp thế giới giảng dạy yoga với niềm đam mê, sự hài hước, chiều sâu và trí tuệ.