Tư thế đứng bằng đầu (Headstand, Sirsasana) thường được gọi là "vua của các tư thế". Đã có nhiều bài viết nói về lợi ích cũng như chống chỉ định của nó: người bị tổn thương cột sống, thoái hóa đốt sống cổ, tim mạch hay huyết áp cao thì không nên tập.
Không ít người bị tổn thương cột sống cổ chính vì "làm bạn với vua" mà thiếu cẩn thận. Muốn an toàn, bạn phải quan sát và cảm nhận kỹ lưỡng từng chuyển động của chiếc cổ, đi từ từ, nhất cử nhất động đều lắng nghe cơ thể. Vậy làm thế nào để không bị "vua chém đầu, bó cổ"? Hãy đi theo năm bước dưới đây.
Bước khởi động cổ kỹ lưỡng là nền tảng an toàn cho toàn bộ tư thế.
Bước 1: Khởi động khớp cổ
Khởi động khớp cổ thật kỹ: nghiêng đầu sang trái phải, gập cổ, nâng cằm trong khoảng 2 đến 3 phút. Đừng bỏ qua bước này, nó chuẩn bị cho cổ trước khi chịu tải.
Bước 2: Tập chịu lực từ từ
Bắt đầu cho cổ làm quen với lực bằng các thế gập cằm, nghiêng trái, nghiêng phải như ở hình 1 và 2. Nếu thấy đau nhức cơ, xương hay khớp, hãy lập tức trả về thế nghỉ ở hình 3 và 4 và dừng lại ngay. Nhiều người bị thoái hóa đốt sống cổ nhẹ nhưng chưa biết, lại nôn nóng muốn chinh phục vua, đó là lúc rủi ro xuất hiện. Nếu mọi thứ ổn, bạn mới tiến sang bước 3.
Nghiêng và gập cổ có kiểm soát giúp cổ dần thích nghi với lực.
Bước 3: Giữ thế và cảm nhận
Giữ thế như ở hình 5 trong khoảng 20 hơi thở sâu bằng cơ hoành, tương đương 2 đến 3 phút. Nếu thấy mỏi cơ hay nhức khớp, hãy trả thế ngay về hình 3 và 4 rồi dừng lại. Người lớn tuổi dù đã tập headstand lâu vẫn có thể gặp tai nạn nếu vội vàng vượt qua bước này quá nhanh. Nếu giữ được 2 đến 3 phút mà vẫn bình thường, bạn tiến sang bước 4.
Giữ thế khoảng 20 hơi thở sâu và luôn lắng nghe tín hiệu từ cơ thể.
Bước 4: Học cách té ngã an toàn
Chúc mừng, bạn đã kết thân được với vua. Nhưng hãy học cách té ngã về phía trước cho an toàn, bởi trèo cao mà không biết cách té thì té đau. Lót thêm thảm, gập cằm vào ức, cuộn tròn cột sống và để cơ thể lăn nhẹ nhàng về trước.
Gập cằm, cuộn tròn cột sống và lăn nhẹ về trước là cách té an toàn.
Bước 5: Tận hưởng trong trạng thái thiền
Giờ hãy tận hưởng trọn vẹn lợi ích của tư thế bằng cách bước vào trạng thái thiền. Nhắm mắt, cảm nhận hơi thở, cảm nhận sự chuyển động của cơ xương khớp khi giữ thăng bằng, và thả lỏng tâm trí. Khi điều chỉnh được cơ thể, hơi thở và tâm trí ở trạng thái thoải mái nhất, việc giữ tư thế 5, 15, 30 hay thậm chí 60 phút trở thành chuyện bình thường. Lúc này, bạn đã thực sự khống chế được vua.
Khi làm chủ hơi thở và tâm trí, bạn có thể an trú lâu trong tư thế.
Lời cuối: hãy luôn nhớ rằng chơi với vua cũng như chơi với hổ, phải cẩn trọng cảnh giác từng giây, luôn tập trung vào chính thân mình và đừng bao giờ so bì với người bên cạnh xem ai có tư thế đẹp hơn. Namaste.