Hatha Yoga là gì và các trường phái phổ biến

Hatha Yoga là loại hình yoga được tập luyện phổ biến nhất trên thế giới. Hôm nay chúng ta hãy đi sâu hơn một chút để hiểu rõ về chính bộ môn mà mình đang theo tập mỗi ngày.

Ý nghĩa gốc của Hatha Yoga

Hatha Yoga không đơn thuần là các tư thế hay bài tập thể chất. Theo nghĩa gốc, đây là sự luyện tập nhằm mang lại sự điều hòa giữa hai nguồn năng lượng chính trong cơ thể con người: năng lượng của mặt trăng và năng lượng của mặt trời.

Cũng như mặt trăng luôn đổi thay, trí não con người không ngày nào cân bằng như nhau; ý chí của ta liên tục dao động, như khi ta thường nói À, tôi đã đổi ý rồi. Trong triết lý yoga, mặt trăng là biểu tượng cho nguồn gốc của ý chí, gắn với dòng năng lượng ida nadi hay hệ thống mặt trăng. Vào ngày trăng tròn, sóng biển trở nên dữ dội hơn; tương tự, năng lượng mặt trăng khiến ý chí và cảm xúc của ta luôn biến động.

Hệ thống mặt trăng được kết đôi với hệ thống mặt trời, còn gọi là pingala nadi. Mặt trời luôn vững chắc, không đổi; mọi thứ khác chuyển động xoay quanh nó. Là biểu tượng của lửa, mặt trời chi phối hành động, quyết định và mang lại sự thông suốt về trí óc. Nguồn năng lượng chính thứ ba là shushumna, liên kết với hệ thần kinh trung ương; ý thức của ta liên tục chạy qua kênh cột sống trung tâm này, chính là hào quang và ánh sáng của tâm hồn.

Vậy làm sao để cân bằng cả ba nguồn năng lượng đó? Câu trả lời là qua luyện tập Hatha Yoga. Theo tiếng Phạn, mặt trăng là Ha và mặt trời là Tha, hợp lại thành Hatha; còn shushumna là yếu tố thứ ba gắn kết tất cả, nên có từ Yoga, biến thể từ gốc Yog nghĩa là gắn kết.

Như vậy, Hatha Yoga mang nghĩa hồi phục sự cân bằng giữa ý chí và trí tuệ. Khi đạt tới sự cân bằng và kiểm soát trọn vẹn giữa hai yếu tố này, ý thức của một người sẽ được đánh thức, mang lại sự bình an, mãn nguyện nội tại và sự sáng rõ về trí óc. Mục đích sống trở nên rõ ràng hơn, đó chính là ý nghĩa tinh thần trung tâm của Hatha Yoga. Về mặt thực hành, Hatha yoga hợp nhất trí óc và cơ thể qua chuyển động của tư thế, ý thức hơi thở, thư giãn và thiền, giúp tăng sức mạnh, độ dẻo, cải thiện sức khỏe và hạnh phúc.

Các trường phái Hatha Yoga phổ biến

Ashtanga Yoga

Còn gọi là yoga Uy lực, đây là loại Hatha mang tính thể thao nhất, do ông K. Pattabhi Jois phát triển. Trường phái này nhắm vào việc căng duỗi và tạo sức mạnh cho cơ bắp qua một chuỗi tư thế và hơi thở giúp hâm nóng cơ thể, toát mồ hôi để thải độc. Phòng tập thường giữ ở khoảng 70 đến 105 độ F để cơ bắp luôn mềm mại.

Bikram Yoga

Do Bikram Choudhury sáng tạo, gồm trình tự 26 tư thế, mỗi tư thế giữ khoảng 20 đến 30 giây. Phòng tập được giữ ở khoảng 105 độ F với độ ẩm 60%; phòng nóng giúp làm ấm cơ bắp để duỗi xa hơn và đẩy độc tố ra khỏi cơ thể.

Integral Yoga

Do ông Swami Satchidananda khởi xướng, kết hợp nhiều tư thế, phương pháp thở, thiền và thư giãn. Trường phái này nhấn mạnh chế độ ăn đủ dinh dưỡng và tinh thần phục vụ con người; người tập tin rằng mục đích của tư thế quan trọng hơn việc hoàn thiện hình thức.

Iyengar Yoga

Do ông B.K.S. Iyengar sáng lập, đặc trưng bởi việc tận dụng dụng cụ hỗ trợ như tảng kê, ghế và dây để căn chỉnh cơ thể thẳng hàng đúng mức. Trường phái này giúp tạo sức mạnh, sức bền, kích thích thư giãn, tăng độ dẻo và hỗ trợ trị liệu.

Kundalini Yoga

Đôi khi được gọi là Yoga Mẹ, do yogi Bhajan đề xướng. Người tập kết hợp tư thế, hơi thở, tụng niệm và thiền để đưa năng lượng luân chuyển khắp cơ thể, đặc biệt dọc theo cột sống.

Viniyoga

Do ông Shri Krishnamacharya sáng lập và con trai ông là T.V.K. Desikachar tiếp nối. Trường phái này tập những tư thế nhẹ nhàng, thư giãn; thay vì gắng đạt hình thức hoàn hảo, người tập chỉ cần điều chỉnh sao cho đúng với nhu cầu và khả năng của bản thân.

Kripalu Yoga

Do ông Kripaluananda sáng lập, tên gốc kripalu nghĩa là từ bi. Trọng tâm là cân bằng giữa trí óc và cơ thể, tiến hành qua ba giai đoạn: giai đoạn một tập trung vào thăng bằng, hơi thở và chuyển động mà không quan tâm thời gian giữ tư thế; giai đoạn hai dùng thiền để giữ tư thế lâu hơn; giai đoạn ba dùng thiền để cơ thể chuyển động theo bản năng từ vị thế này sang vị thế khác.

Sivananda Yoga

Do ông Swami Sivananda, vừa là bác sĩ vừa là thầy dạy yoga và thầy tâm linh, sáng lập. Trường phái này gồm 12 tư thế: Đứng bằng đầu, Đứng bằng vai, Cái cày, Con cá, Ngồi gập người ra trước, Rắn hổ mang, Hoa sen, Cây cung, Vặn cột sống, Con quạ, Đứng gập người ra trước và Tam giác. Sivananda dựa trên 5 nguyên tắc: tập đúng cách, thở đúng cách, thư giãn đúng cách, ăn uống đúng cách, cùng suy nghĩ tích cực và thiền.

Bài viết được DANAVA biên tập lại. Nguồn tham khảo: yogaclubvietnam.com