Savasana - còn được gọi là tư thế Xác chết (mrtasana) - luôn nằm trong nhóm những asana dễ tập nhất mà cũng khó làm chủ nhất. Bạn gần như không cần sức mạnh hay độ dẻo, nhưng lại phải thử thách cả tâm trí lẫn cơ thể theo cách rất riêng. Khi buông mình xuống thảm và lắng nghe từng nhịp thở tự nhiên, Savasana trở thành khoảng lặng để bạn thực hành chánh niệm mà không cần bất kỳ nỗ lực nào.
Ở DANAVA, chúng tôi luôn nhắc học viên rằng đây chính là phần thưởng của cả buổi tập. Hãy cùng tìm hiểu vì sao tư thế tưởng như "chỉ nằm yên" này lại mang đến lợi ích sâu sắc đến vậy.
Savasana - buông lỏng hoàn toàn để hồi phục thân và tâm.
Lợi ích về tinh thần
Khi vào Savasana, mọi kích thích giác quan và sự phân tâm bên ngoài được giảm xuống mức thấp nhất để cơ thể thư giãn trọn vẹn. Lúc thân thể lắng lại, năng lượng tinh thần được chuyển vào bên trong, và tâm trí bắt đầu "quan sát" chính cơ thể mình.
Quá trình này làm tăng nhận thức cơ thể và khả năng nội cảm thụ - tức sự thấu hiểu tình trạng sinh lý bên trong. Bình thường hệ thần kinh tự trị âm thầm điều khiển hô hấp, nhịp tim và tiêu hóa mà ta không hề để ý. Thực hành Savasana giúp bạn cảm nhận rõ hơn hơi thở, nhịp tim, đồng thời hình thành trạng thái thanh thản và thư giãn.
Nhờ vậy, nội cảm thụ được cải thiện gắn liền với việc giảm các dấu hiệu lo âu và trầm cảm. Savasana còn được biết đến như một cách tuyệt vời để làm dịu tâm trí, giảm căng thẳng mệt mỏi, hạ huyết áp, giảm đau đầu và cải thiện giấc ngủ. Ở trạng thái thiền định này, các sóng não beta năng động chậm lại, nhường chỗ cho sóng alpha và theta - vốn gắn với sự sáng tạo.
Lợi ích về thể chất
Khi cơ thể trôi vào thư giãn, Savasana là lúc bạn gặt hái toàn bộ thành quả của phần tập thể chất trước đó. Sự căng thẳng ở cơ bắp và xương được buông lỏng một cách có ý thức. Nếu giữ tư thế đủ lâu, những lớp căng thẳng bề mặt tan biến để lộ ra và giải phóng cả những căng thẳng sâu bên trong cơ bắp.
Về thời lượng, có nhiều gợi ý khác nhau: tối thiểu khoảng sáu phút cho mỗi giờ thực hành, hoặc xen một lần Savasana sau mỗi 30 phút tập. Dù dài ngắn thế nào, ai cũng đồng ý rằng đây là phần không thể thiếu của mọi buổi yoga.
Để an tịnh sâu hơn, bạn có thể kết hợp Savasana với pranayama (kỹ thuật kiểm soát hơi thở) và một câu châm ngôn. Ví dụ, đếm ngược từ 10: "Tôi đang thở vào 10, tôi đang thở ra 10, tôi đang thở vào 9...", hoặc thầm niệm "Tôi an tịnh, tôi thư giãn...". Cách này giúp định tâm và giữ sự tĩnh lặng.
Kết hợp hơi thở và câu châm ngôn giúp Savasana sâu và tĩnh hơn.
Lợi ích về tâm linh
Savasana thường là tư thế kết thúc buổi tập - thời điểm lý tưởng để dồn năng lượng vào trong, khôi phục và hồi sinh một thân tâm đang mệt mỏi. Đi xa hơn khía cạnh tinh thần, tư thế này mở cánh cửa đến nhánh thứ năm của yoga: Pratyahara - rút các giác quan vào trong và làm chủ những ảnh hưởng từ bên ngoài.
Chính vì pratyahara rất tinh tế và phức tạp mà Savasana được xem là một trong những tư thế khó làm chủ nhất. Đáng tiếc là vẫn có người vội cuộn thảm rời lớp học và bỏ qua phần này. Đó là sự lãng phí lớn, bởi Savasana chính là lúc để gặt hái toàn bộ lợi ích của cả buổi thực hành. Lần tới, hãy cho mình trọn vẹn khoảng lặng ấy trước khi kết thúc.